Pannen voor inductie: welke zijn geschikt en welk type kies je?

Je hebt eindelijk die inductiekookplaat, zet ‘m aan, pakt je vertrouwde koekenpan uit de kast… en er gebeurt he-le-maal niets. Geen warmte, geen pieptoon, niks. Herkenbaar? Dan heb je hoogstwaarschijnlijk gewoon een pan zonder magnetische bodem, en dat is minder dramatisch dan het voelt. Geschikt zijn pannen met een magnetische, vlakke bodem: denk aan gietijzer, geëmailleerd staal en RVS met een magnetische laag. Aluminium, koper en de meeste glimmende RVS-pannen laten je kookplaat koud, tenzij er een magnetische bodemlaag is toegevoegd. Twijfel je over die pan uit de kast? Grijp een magneet erbij: binnen tien seconden weet je het zeker.

Welk materiaal werkt wel, en welk niet

Onder het glas van je inductiekookplaat zit een spoel die bij het aanzetten een magnetisch veld opwekt. Alleen materiaal dat op dat veld reageert, wat natuurkundigen ferromagnetisch noemen, zet dat om in warmte. Daarom werkt niet elke pan, hoe duur ook.

Hier wordt het even verrassend, want “RVS” is geen eenduidig antwoord. Het glanzende RVS waar de meeste alledaagse pannen van zijn gemaakt (vaak aangeduid als 18/10) bevat relatief veel nikkel, en dat nikkel neutraliseert het magnetisme van het ijzer erin. Zo’n pan blijft dus koud op inductie, ondanks dat er “RVS” op de doos staat. Fabrikanten lossen dit meestal op door een extra magnetische laag onder in de bodem te verwerken, vaak een sandwichconstructie met een ijzerrijke kern. Wil je dieper in de materie duiken, dan lees je in ons artikel over RVS-pannen op inductie precies waar je op moet letten bij de aanschaf.

Gietijzer heeft dit probleem nooit. Het is van nature ijzerrijk en dus vanzelf geschikt, wat meteen verklaart waarom die zware pan van je oma nog altijd meekan naar je nieuwe kookplaat. Wij zetten alle voor- en nadelen van dit materiaal op een rij in ons artikel over gietijzer op inductie.

Zo test je zelf of je pan geschikt is

Je hoeft dit niet op mijn woord aan te nemen. Pak een gewone koelkastmagneet en houd ‘m tegen de bodem van je pan. Blijft hij stevig plakken, dan is de pan magnetiseerbaar en dus geschikt. Voelt de aantrekkingskracht zwak, of laat de magneet meteen los, dan werkt de pan niet of nauwelijks.

Daarna check je of de bodem ook echt vlak is, want een bolle of holle bodem maakt te weinig contact met de kookplaat. Leg de pan ondersteboven en zet er een liniaal of waterpas tegenaan. Zie je licht onder de rand doorschijnen, dan gaat er onderweg warmte verloren en zal de pan trager en ongelijkmatiger opwarmen.

Een derde, iets minder bekende truc: leg een krant onder de pan en probeer ‘m eronderuit te trekken. Scheurt de krant, dan heeft de bodem waarschijnlijk beschadigingen of bramen van jarenlang gebruik op gas, en dat werkt averechts op inductie, ook als het materiaal zelf in theorie geschikt is.

Het inductiesymbool herkennen

Fabrikanten maken het je makkelijk met een symbool dat op een spiraal of een paar golvende lijnen lijkt, meestal afgedrukt op de bodem van de pan of op de verpakking. Zie je dit teken, dan weet je zeker dat de pan is ontworpen voor inductie. Heb je een oudere pan zonder dit symbool, dan hoeft dat niets te zeggen: het teken bestaat nog niet zo lang, en de magneettest blijft dan gewoon je betrouwbaarste check.

Ook de maat van je pan telt mee

Een magnetische, vlakke bodem is niet het hele verhaal. De meeste inductiekookplaten werken met pandetectie: de kookzone activeert pas als hij een pan van voldoende formaat herkent. Zet je een kleine steelpan op een grote kookzone, dan kan het zijn dat de plaat ‘m niet oppikt of alleen het middelste stukje verwarmt, ook al is de pan zelf prima geschikt. Kies daarom een pan die qua diameter goed bij de kookzone past, en zet ‘m gecentreerd neer voor het beste resultaat.

Toch niet geschikt? Dit zijn je opties

Gooi in ieder geval niet meteen je hele pannenkast leeg zodra je overstapt van gas naar inductie. Vaak blijkt een verrassend groot deel van je bestaande pannen gewoon door te kunnen, zeker als je al gietijzer of dikkere stalen pannen in huis had.

Blijkt je favoriete pan toch niet geschikt, dan hoef je ‘m niet meteen weg te doen. Een inductie-adapterplaat fungeert als tussenlaag die wél magnetisch is, zodat je vrijwel elke oude pan alsnog kunt gebruiken, al gaat dat wel gepaard met wat energieverlies ten opzichte van een pan die van zichzelf al geschikt is.

Twijfel je specifiek over een merkpan, dan hebben we dat voor de bekendste namen al uitgezocht, zoals of Le Creuset-pannen werken op inductie en of Demeyere-pannen geschikt zijn. Fijn detail: dit soort merken labelt hun assortiment doorgaans consequent, waardoor je niet elke pan apart hoeft te testen met een magneet.

Ga je toch voor nieuw kookgerei, houd dan ook rekening met je kookplaat zelf. Een pan met een ruwe of beschadigde bodem kan namelijk krassen achterlaten op het glas, en daar helpt een goede inductiebeschermer uitstekend bij, zowel voor je oude pannen als je nieuwe aanwinsten.

Het juiste pantype per gerecht

Nu je weet welk materiaal werkt, is de volgende vraag welk type pan je eigenlijk nodig hebt. Dat hangt vooral af van wat je het vaakst op tafel zet. Onderstaand overzicht helpt je in één oogopslag de juiste pan te vinden bij je favoriete gerechten.

Veelgestelde vragen over inductiegeschiktheid

Kan ik mijn oude gaspannen gewoon gebruiken op inductie?

Vaak wel, mits het materiaal magnetisch is. Gietijzeren en stalen pannen die je jarenlang op gas gebruikte, werken meestal ook prima op inductie. Let wel op de bodem: veelvuldig gebruik op gas kan ‘m licht laten kromtrekken, en dat merk je juist extra op inductie doordat de warmteverdeling dan ongelijkmatig wordt.

Beschadigt een ongeschikte pan mijn inductiekookplaat?

Een pan zonder magnetische bodem beschadigt de kookplaat niet, hij wordt simpelweg niet warm. Wel kan een pan met een ruwe of bramige onderkant krassen veroorzaken op het glas, ongeacht of de pan magnetisch is. Til pannen daarom altijd op in plaats van ze te schuiven.

Werkt aluminium echt nooit op inductie?

Puur aluminium inderdaad niet, want het is niet magnetiseerbaar. Veel aluminium pannen krijgen tegenwoordig wel een speciale magnetische bodemplaat, vaak van roestvrij staal, waardoor ze alsnog geschikt zijn. Check in dat geval altijd de productomschrijving of het inductiesymbool.

Is een inductie-adapterplaat net zo goed als een pan die van zichzelf geschikt is?

Niet helemaal, maar het is een prima tussenoplossing. Een adapterplaat maakt vrijwel elke pan bruikbaar op inductie, alleen gaat er onderweg wat energie verloren en warmt de pan iets minder snel op dan een pan met een eigen magnetische bodem. Voor incidenteel gebruik van een geliefde pan is dat een kleine prijs, voor dagelijks gebruik is een geschikte pan op termijn efficiënter.

Wat als mijn pan geen inductiesymbool heeft?

Geen paniek, dat zegt niet automatisch dat de pan ongeschikt is. Het symbool is relatief nieuw, dus oudere pannen missen het vaak simpelweg omdat het toen nog geen standaard was. De magneettest geeft in dat geval het eerlijkste antwoord.